Tıbbi ekipman alırken sertifikalar neden önemli?
Bir hastane, klinik veya distribütör yeni bir yatak, sedye ya da medikal mobilya tedarikçisini değerlendirirken genellikle ilk istenen belgeler arasında sertifikalar yer alır. Sertifikalar ürünün kendisini incelemenin yerini tutmaz; ancak önemli bir soruyu erkenden yanıtlar: Bu üretici tanınmış ve bağımsız olarak denetlenen bir sistem içinde mi çalışıyor, ürün kullanılacağı pazarın yasal gerekliliklerini karşılıyor mu?
En sık karşılaşılan üç kavram ISO 9001, ISO 13485 ve CE işaretidir. Birbirleriyle ilişkilidirler ama aynı şey değildirler ve her biri alıcıya farklı bir şey söyler.
ISO 9001: genel kalite yönetim sistemi
ISO 9001, kalite yönetim sistemleri için uluslararası standarttır ve her sektördeki kuruluşlar tarafından uygulanabilir. ISO 9001 belgeli bir firma; süreçlerini tanımladığını, izlediğini, uygunsuzlukları ele aldığını, müşteri geri bildirimlerini dikkate aldığını ve sürekli iyileştirme üzerinde çalıştığını bağımsız bir belgelendirme kuruluşuna göstermiştir. Standardın güncel baskısı ISO 9001:2015'tir.
Alıcı açısından ISO 9001, tedarikçinin düzenli ve tutarlı çalıştığının işaretidir. Ancak tek başına tıbbi cihazlara özgü gereklilikler içermez.
ISO 13485: tıbbi cihazlar için kalite yönetimi
ISO 13485, tıbbi cihazların tasarımı, üretimi ve servisiyle ilgilenen kuruluşlar için özel olarak hazırlanmış kalite yönetim standardıdır. Güncel baskısı ISO 13485:2016'dır. ISO 9001 ile aynı süreç mantığına dayanır, ancak güvenliğe ve mevzuata uygunluğa çok daha fazla ağırlık verir.
ISO 13485 neler ekler?
- Ürünün tüm yaşam döngüsü boyunca risk yönetimi.
- Doğrulama ve geçerli kılma adımlarıyla dokümante edilmiş tasarım ve geliştirme kontrolleri.
- Malzemelerin, bileşenlerin ve bitmiş ürünlerin izlenebilirliği.
- Gerektiğinde kurulum ve satış sonrası faaliyetleri de kapsayan kontrollü üretim ve servis.
- Şikâyetlerin ve geri bildirimlerin yasal yükümlülüklere uygun biçimde ele alınması.
Bu nedenle tıbbi cihaz alıcısı için iki kalite belgesinden daha anlamlı olanı ISO 13485'tir.
CE işareti ve uygunluk beyanı
CE işareti, bir ürünün Avrupa Birliği'nin ilgili gerekliliklerine uygun olduğunu ve AB pazarına sunulabileceğini gösterir. Tıbbi cihazlar için bu gereklilikler (AB) 2017/745 sayılı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği'nde (MDR) belirlenmiştir. Üretici, CE işaretini iliştirmeden önce cihaz için öngörülen uygunluk değerlendirmesini tamamlamalı ve ürünün bu gereklilikleri karşıladığını kendi sorumluluğu altında beyan ettiği bir uygunluk beyanı düzenlemelidir.
CE işareti bir kalite derecesi değil, mevzuata uygunluk göstergesidir. Bu yüzden alıcılar onu çoğu zaman ürüne özgü standartlarla birlikte değerlendirir. Hasta yatakları için temel standart, tıbbi yatakların temel güvenliği ve asli performansına ilişkin özel gereklilikleri belirleyen IEC 60601-2-52'dir.
Erpomed'in belgeleri
Erpomed'in kalite yönetimi aşağıdaki belge ve sertifikalarla belgelenmiştir:
- TS EN ISO 9001:2015: kalite yönetim sistemi.
- TS EN ISO 13485:2016: tıbbi cihazlar için kalite yönetim sistemi.
- Ürünleri için uygunluk beyanı.
“TS EN” ön eki, bu standartların Avrupa ve uluslararası standartların Türkiye'deki karşılıkları olduğunu gösterir. Erpomed'in kalite politikası ayrıca ISO 14001 çevre yönetimini, CE'yi ve Türk Standardları Enstitüsü'nün Hizmet Yeterlilik Belgesi olan TSE HYB'yi kapsar. Bunlara ek olarak Erpomed'in ürettiği hasta yatakları IEC 60601-2-52 standardına uygun olarak üretilir.
Alıcılar için pratik kontrol listesi
Sertifikalar dikkatle okunduğunda en çok işe yarar. Herhangi bir tıbbi ekipman tedarikçisinden sipariş vermeden önce birkaç noktayı kontrol etmekte fayda var:
- Sertifika kopyalarını isteyin ve belgelendirilen firmanın unvanını ve adresini kontrol edin.
- Kapsamı kontrol edin: satın aldığınız ürün türlerinin tasarımını ve üretimini kapsıyor mu?
- Her belgenin baskısını ve geçerlilik tarihini kontrol edin.
- Uygunluk beyanının sipariş ettiğiniz ürün modellerini kapsadığından emin olun.
- Hasta yatakları için IEC 60601-2-52 gibi hangi ürün standartlarının uygulandığını sorun.
- Teslimattan sonra hangi teknik servis, yedek parça ve kullanıcı eğitimi imkânlarının sunulduğunu öğrenin.
Erpomed'in belgeleri kurumsal sayfasında yer alır. Belge kopyaları veya ürüne özel dokümantasyon için hastaneler, klinikler ve distribütörler ekibe export@erpomed.com adresinden ulaşabilir.
